Konsumi rritet vetëm 2.7 për qind në 2025, niveli më i ulët që nga pandemia
Rritja e dobët e konsumit tregon rënie të fuqisë blerëse pavarësisht rekordit në turizëm.
Konsumi në nivelin më të ulët të viteve të fundit
Shqipëria regjistroi një vit rekord për numrin e turistëve të huaj në 2025, por të dhënat mbi konsumin tregojnë një realitet ndryshe për ekonominë e brendshme. Sipas INSTAT, konsumi final i popullatës u rrit me vetëm 2.77 për qind, niveli më i ulët që nga viti i pandemisë 2020, duke sinjalizuar një dobësim të fuqisë blerëse.
Megjithëse turistët kanë ndikuar pozitivisht në tregti dhe konsum, efekti i tyre nuk ka arritur të kompensojë plotësisht rënien e konsumit nga popullsia vendase. Ndryshe nga turistët që qëndrojnë për periudha të shkurtra, banorët e përhershëm janë ata që mbajnë konsumin gjatë gjithë vitit.
Rënia e popullsisë dhe ndikimi në treg
Të dhënat tregojnë se më 1 janar 2025 popullsia e vendit u tkurr me 27 mijë persona, ose 1.2 për qind më pak krahasuar me një vit më parë. Rënia është edhe më e theksuar te grupmosha 0-29 vjeç, e cila u ul me 3.7 për qind. Tregtarët theksojnë se largimi i të rinjve ndikon drejtpërdrejt në shitje, pasi kjo kategori është ndër konsumatorët më aktivë për produkte si ushqimet, pijet dhe veshjet.
Ekspertët vlerësojnë se një turist që qëndron vetëm disa ditë nuk mund të zëvendësojë konsumin e një qytetari që jeton dhe shpenzon gjatë gjithë vitit. Për pasojë, tkurrja e popullsisë rezidente reflektohet në rritjen më të ngadaltë të konsumit total.
Ndikimi i faktorëve ekonomikë dhe demografikë
Konsumi i familjeve lidhet ngushtë si me faktorët demografikë ashtu edhe me ciklet ekonomike. Në periudhën 2000-2008, konsumi u rrit shumë më shpejt se ekonomia, i nxitur nga rritja e pagave, pensioneve dhe kreditimit bankar, ndërkohë që vendi kishte një strukturë më të fortë të popullsisë së re. Sot, kjo bazë është dobësuar ndjeshëm.
Të dhënat tregojnë gjithashtu se shumë prej turistëve që vizitojnë Shqipërinë janë me buxhet të ulët dhe shpenzojnë minimalisht, duke bërë që ndikimi i tyre të jetë i përqendruar në disa sektorë të caktuar dhe jo i shpërndarë në të gjithë ekonominë.
Inflacioni dhe kostoja e jetesës
Në të njëjtën kohë, inflacioni i lartë, veçanërisht për ushqimet dhe qiratë, po gërryen fuqinë blerëse të familjeve. Edhe pse pagat mund të jenë rritur në terma nominalë, rritja e kostos së jetesës po kufizon mundësinë për konsum shtesë. Turistët sjellin valutë dhe rrisin xhiron në sektorë si hotelet dhe restorantet, por ky efekt mbetet i përqendruar dhe nuk përkthehet menjëherë në përmirësim të përgjithshëm të mirëqenies.
k.jpg)